किन हार्यो कुलमान घिसिङ ? चुनावी मैदानबाट देखिएको यथार्थ

गणेश बज्र लामा
नेपालको राजनीति पछिल्ला केही वर्षमा नयाँ मोडमा पुगेको देखिन्छ। पुराना दलप्रति जनताको असन्तुष्टि बढ्दै गएको छ भने नयाँ राजनीतिक शक्तिहरूलाई पनि जनताले ध्यान दिन थालेका छन्। तर चुनावी मैदानमा विचार, लोकप्रियता र उत्साह मात्र पर्याप्त हुँदैन भन्ने यथार्थ यसपटकको परिणामले फेरि प्रमाणित गर्‍यो।

कुलमान घिसिङ जस्तो लोकप्रिय र काम गरेर देखाएको व्यक्तित्व चुनावी मैदानमा आउँदा धेरैले यसलाई परिवर्तनको संकेत मानेका थिए। विशेष गरी काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर ३ मा उनको उम्मेदवारीले ठूलो चर्चा पायो। सामाजिक सञ्जालदेखि चिया पसलसम्म एउटै प्रश्न सुनिन्थ्यो—“के अब नयाँ राजनीतिक अध्याय सुरु हुँदैछ?”

तर मत परिणामले अपेक्षा भन्दा फरक सन्देश दियो। काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर ३ मा मात्र होइन, उज्यालो नेपाल पार्टीका धेरै उम्मेदवारहरूले पनि जित निकाल्न सकेनन्। यो परिणाम किन आयो? र यसबाट के सिक्न सकिन्छ? चुनावी अभियानसँगै काठमाडौँ र रामेछापका विभिन्न ठाउँमा घुम्दा देखिएका अनुभवहरूले केही महत्वपूर्ण निष्कर्षहरू देखाए।

काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर ३ मा देखिएको वास्तविकता
काठमाडौँका गल्ली–गल्लीमा पुग्दा मैले दुई फरक धार देखेँ।
पहिलो, कुलमान घिसिङप्रति जनताको ठूलो सम्मान र आशा थियो। धेरैले उनलाई इमानदार, काम गर्ने नेता भनेर सम्मान गर्थे।
तर दोस्रो, चुनाव जित्न केवल व्यक्तिगत लोकप्रियता पर्याप्त हुँदैन भन्ने कुरा स्पष्ट देखियो।

काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर ३ मा पार्टीको संगठनात्मक संरचना कमजोर देखियो। बूथ स्तरदेखि टोल स्तरसम्म बलियो संयन्त्र नहुँदा धेरै मतदातासम्म सन्देश नै पुग्न सकेन। कतिपय ठाउँमा समर्थकहरू उत्साहित थिए, तर संगठित अभियानको अभाव देखिन्थ्यो। अर्को महत्त्वपूर्ण कुरा पुराना स्थापित दलहरूको जालो निकै बलियो थियो। उनीहरूले वर्षौँदेखि बनाएको संगठन, स्थानीय नेताहरूको प्रभाव र मतदाता व्यवस्थापनको रणनीतिले नयाँ शक्तिलाई चुनौती दियो।

रामेछापको यात्राले देखाएको सन्देश
जब म कुलमान घिसिङको गृहजिल्ला रामेछाप पुगेँ, त्यहाँको माहोल केही फरक थियो।
जनतामा कुलमानप्रति आत्मीयता र गर्वको भावना स्पष्ट देखिन्थ्यो। धेरैले उनलाई आफ्नो जिल्लाको गौरव मान्थे। तर चुनावी गणितमा त्यो भावना मात्रै पर्याप्त भएन।

रामेछापका गाउँहरूमा घुम्दा मैले सुनेको मुख्य कुरा थियो “हामीलाई विकास चाहिन्छ, तर यहाँसम्म कसरी पुग्छ?”
जनताको अपेक्षा ठूलो थियो, तर पार्टीको पहुँच अझै सीमित देखिन्थ्यो। धेरै मतदाताले उज्यालो नेपालको विचार मन पराए पनि चुनावी संगठन बलियो नभएकाले त्यो मतमा रूपान्तरण हुन सकेन।

हारबाट सिक्ने अवसर
यो परिणामलाई केवल हारको रूपमा मात्र हेर्नु गलत हुनेछ। यो एउटा पाठ हो राजनीतिमा केवल राम्रो व्यक्तित्व र राम्रो विचारले मात्र पुग्दैन, बलियो संगठन र निरन्तर जनसम्पर्क पनि उत्तिकै आवश्यक हुन्छ।

अब अगाडि बढ्नका लागि केही महत्वपूर्ण बाटाहरू देखिन्छन्
१. संगठन विस्तार
टोल, वडा र गाउँ स्तरसम्म बलियो संरचना बनाउनुपर्छ। चुनाव आउँदा होइन, अहिलेबाट नै जनतासँग सम्बन्ध बलियो बनाउनुपर्छ।

२. युवाको सक्रिय सहभागिता
युवाहरू उज्यालो नेपालको सबैभन्दा ठूलो शक्ति हुन सक्छन्। उनीहरूलाई अभियान, नीति र नेतृत्वमा सक्रिय रूपमा जोड्नुपर्छ।

३. स्थानीय मुद्दामा केन्द्रित राजनीति
प्रत्येक क्षेत्रको समस्या फरक हुन्छ। काठमाडौँको समस्या ट्राफिक र रोजगारी हो भने रामेछापको समस्या पूर्वाधार र अवसर हो। त्यसअनुसार रणनीति बनाउनुपर्छ।

४. निरन्तर जनसम्पर्क
चुनावको बेला मात्रै होइन, पाँच वर्षभरि जनताको घर–घर पुग्ने संस्कृति विकास गर्नुपर्छ।

काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर ३ र रामेछाप घुम्दा मैले एउटा कुरा स्पष्ट देखेँ जनता परिवर्तन चाहन्छन्। उनीहरू इमानदार नेतृत्व खोजिरहेका छन्। तर त्यो परिवर्तनलाई मतमा परिणत गर्न संगठन, रणनीति र धैर्य आवश्यक हुन्छ।
आजको हार अन्तिम होइन। यो भविष्यको ठूलो जितको तयारी पनि हुन सक्छ यदि हामीले यसबाट सही पाठ सिक्न सक्यौँ भने।

उज्यालो नेपालको यात्रा अझै सकिएको छैन।
यो त केवल सुरुवात मात्र हो।