किन मैले अहिलेसम्म कुनै राजनीतिक पार्टीको सदस्यता लिएको छैन

गणेश लामा
म लोकतन्त्रमा विश्वास गर्ने नागरिक हुँ। लोकतन्त्रको सबैभन्दा ठूलो शक्ति जनता हुन् भन्ने मेरो दृढ मान्यता छ। भोट हाल्ने अधिकार जनताकै हातमा हुन्छ, पार्टीहरू त जनताको सेवाका लागि बनाइएका माध्यम मात्र हुन्। यही विश्वासका कारण मैले अहिलेसम्म कुनै पनि राजनीतिक पार्टीको औपचारिक सदस्यता लिएको छैन।

राजनीतिक पार्टीको सदस्यता लिनु भनेको केवल एउटा परिचयपत्र बोक्नु मात्र होइन, त्यो विचार, निर्णय र व्यवहारमा पनि पार्टीप्रति प्रतिबद्ध हुनु हो। तर मेरो विचारमा, पार्टीप्रतिको अन्धप्रतिबद्धताले कहिलेकाहीँ सत्य बोल्ने स्वतन्त्रता खोस्छ। जब पार्टीको निर्णय गलत हुन्छ, सदस्यले त्यसलाई गलत भन्न सक्नुपर्छ। दुर्भाग्यवश, हाम्रो राजनीतिमा पार्टी अनुशासनको नाममा प्रश्न उठाउने आवाज दबाइने प्रवृत्ति धेरै देखिन्छ।

अर्को महत्त्वपूर्ण कारण भनेको पार्टी प्रवेश गर्ने सबै व्यक्ति जनताप्रति इमानदार हुँदैनन् भन्ने यथार्थ हो। कतिपय व्यक्तिहरू पार्टीलाई सेवाको माध्यम होइन, व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा गर्ने सिँढीका रूपमा प्रयोग गर्छन्। पार्टी फेरबदल, अवसरवाद र सत्तालोलुपता आज सामान्य जस्तै भइसकेको छ। यस्तो अवस्थामा पार्टीको सदस्यता लिनु भनेको त्यस्ता प्रवृत्तिहरूको अप्रत्यक्ष समर्थन जस्तो पनि हुन सक्छ।

म स्वतन्त्र नागरिकको हैसियतले सबै पार्टीका राम्रा कामको समर्थन गर्न र गलत कामको विरोध गर्न चाहन्छु। कुनै एउटा पार्टीमा बाँधिएपछि यो स्वतन्त्रता सीमित हुन सक्छ। स्वतन्त्र भएर सोच्न, विश्लेषण गर्न र बोल्न सक्नु नै मेरो लागि नागरिक कर्तव्यको महत्वपूर्ण अंश हो। पार्टीभन्दा माथि उठेर देश, समाज र जनताको हित सोच्न सक्नु नै साँचो राजनीतिक चेतना हो भन्ने मलाई लाग्छ।

अहिलेको राजनीतिक अवस्था हेर्दा, जनताको विश्वास कमजोर हुँदै गएको देखिन्छ। यसको प्रमुख कारण भनेकै नेताहरूको व्यवहार र पार्टी केन्द्रित राजनीति हो। यदि पार्टीहरू वास्तवमै जनताप्रति जिम्मेवार हुन्थे भने आज यति ठूलो निराशा हुने थिएन। त्यसैले मैले कुनै पार्टीको सदस्यता लिएर प्रणालीको कमजोरीलाई ढाकछोप गर्नु भन्दा बाहिर बसेर सचेत नागरिकको रूपमा प्रश्न उठाउनु उचित ठानेको छु।

यसको अर्थ म राजनीतिबाट टाढा छु भन्ने होइन। म भोट हाल्छु, बहस गर्छु, विचार राख्छु र आवश्यक पर्दा आवाज उठाउँछु। तर म मेरो विवेक, स्वतन्त्रता र नैतिकतालाई कुनै पनि पार्टीको झन्डामुनि सुम्पिन चाहन्न। जबसम्म पार्टीहरू जनमुखी, पारदर्शी र इमानदार बन्दैनन्, तबसम्म मेरो स्वतन्त्र नागरिकको पहिचान नै मेरो सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक परिचय रहनेछ।

लोकतन्त्र पार्टीले होइन, सचेत नागरिकले जोगाउने हो। त्यसैले मैले अहिलेसम्म कुनै पार्टीको सदस्यता लिएको छैन, र यो निर्णय मेरो राजनीतिक उदासीनता होइन, बरु जिम्मेवार नागरिक चेतनाको अभिव्यक्ति हो। आज देशलाई पार्टीका अन्धभक्त होइन, सचेत नागरिक चाहिएको छ। प्रश्न नगर्ने सदस्यभन्दा प्रश्न उठाउने स्वतन्त्र नागरिक लोकतन्त्रका लागि हजार गुणा उपयोगी हुन्छ। त्यसैले म गर्वका साथ भन्छु—म कुनै पार्टीको सदस्य होइन, म जनताको पक्षमा उभिएको स्वतन्त्र नागरिक हुँ।