किन महँगियो हरियो तरकारीको मूल्य ? कारण यस्तो

काठमाडौँ , खोज मिडिया १७ असोज । पछिल्लो समय हरियो तरकारीको मूल्य अचाक्ली महँगिएको छ । हरियो तरकारीको मूल्य अचाक्ली महँगिदा सर्वसाधारण जनतालाई घर गुजार गर्न समेत हम्मेहम्मे पर्दै गएको छ । बजार महँगीले कुनै पनि सामान छोइसक्नु छैन । सर्वसाधारणलाई घरपरिवार पाल्न धौधौ बन्दै गएको छ ।

कुनै समय मुठाको १०/१५ रुपैयाँमा पाइने तोरीको सागको थोक मूल्य अहिले ८० रुपैयाँ पुगेको छ । रायो सागको पनि थोक मूल्य १ सय ५० रुपैयाँँ पुगेको छ । कालिमाटी फलफुल तथा तरकारी बजार विकास समितिको तथ्यांकअनुसार मेथीको सागको प्रतिकिलो ३ सय र हरियो प्याजको २ सय रुपैयाँँ पुगेको छ । हरियो तरकारीमध्ये साग, सिमी, बोडी लौका, घिरौला, परवर, गोलभेंडालगायतका तरकारीको मूल्य अचाक्ली बढेको छ । तर, बन्दा काउली, मुला भने तुलनात्मक रूपमा सस्तो नै छ ।

कालिमाटी तरकारी तथा फलफूल थोक बजारसंघका अध्यक्ष गीताप्रसाद आचार्यले यो वर्ष पानी धेरै परेको हुँदा तरकारीको मूल्य वृद्धि भएको बताए । उनले सबैभन्दा बढी हरियो तरकारीमा साग, घिउ सिमी, बोडी, तिते करेला, परवर, टाटेसिमीलगायतको भाउ बढेको बताए । अध्यक्ष आचार्यले भने, ‘यसपटक पानी धेरै परेकाले किसानले तोरी, रायो सागसमेत उत्पादन गर्न सकेका छैन । पालुंगो, चमसुर, मेथी साग बजारमा नै छैन । कालिमाटी थोकमै मेथी सागको प्रतिकिलो ३ सय छ भने चमसुरको साग २ सय र पालुंगो र रायोको १ सय ६० रुपैयाँँ छ ।’

नेपालमा आलु र प्याज उत्पादन कम भएकाले भारतबाट आउने गर्छ । भारतको तुलनामा नेपालमा उत्पादित आलु भने महँगो छ । तर, अहिले सबै तरकारीमध्ये साग महँगो भएको हो । यो वर्ष बढी पानी परेकाले सागको सिजनमा पनि साग धेरै महँगो भएको हो । कालिमाटी तरकारी बजारमा सधंै जस्तो काठमाडौं महानगरपालिकाको अनुगमन हुने हुँदा थोक र खुद्रा मूल्यमा ५ रुपैयाँँको मात्र फरक हुन्छ । अन्य खुद्रा बजारमा सरकारी अनुगमन नभएकै कारण उपभोक्ताले धेरै महँगो तरकारी किनेर खानुपरेको छ । कालिमाटीको तरकारी बजारको भन्दा खुद्रा व्यापारीले प्रतिकिलो ४० देखि ५० रुपैयाँँ बढी महँगो लिने गर्छन् । यो भनेको धेरै नै हो ।

हरियो तरकारीको मूल्य कम गर्न सरकारी निकायले कालिमाटीको थोक बजार मात्र अनुगमन नगरेर अन्य थोक तथा खुद्रा बजारमा अनुगमन गरी नियन्त्रणमा लिनुपर्ने अध्यक्ष आचार्यको भनाइ छ । उनले खुद्रा व्यापारीले तरकारीमा चर्काे मूल्य लिँदा उपभोक्ता मारमा परेको बताए ।

कालिमाटी फलफुल तथा तरकारी बजार विकास समितिका सूचना अधिकारी विनय श्रेष्ठले हरियो तरकारीको उत्पादन कम भएकै कारण मूल्यवृद्धि भएको बताएका छन् । यसपटक पानी पनि धेरै नै परेको हुँदा तरकारीको उत्पादन कम भएको श्रेष्ठको भनाइ छ । बिचमा धेरै बिचौलिया भएकाले किसानको बारीमा सस्तो भए पनि उपभोक्ताले महँगो खानुपर्ने बाध्यता रहेको उनको भनाइ छ । उपभोक्ताले सिधै किसानबाट हरियो तरकारी किनेर खाने पाउने हो भने कुनै पनि तरकारीको मूल्य ५०/६० रुपैयाँँभन्दा माथि नपर्ने उनले बताए । पछिल्लो समय भारतबाट पनि हरियो तरकारी कम आएका कारण अहिले हरियो तरकारीको मूल्य वृद्धि भएको सूचना अधिकारी श्रेष्ठको भनाइ रहेको छ ।

वाणिज्य, आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागका प्रवक्ता शिवराज सेढाईले विभागले बजार मूल्य अनुगमन गर्न शनिबार एउटा टोलीलाई खुद्रा मूल्य संकलन गर्न लगाइएको बताए । उनले बढी मूल्य लिने व्यापारीलाई उपभोक्ता ऐनबमोजिम कानुनी कारबाही हुने बताए । प्रवक्रा सेढाईले जिल्ला प्रहरीलगायतको टोली लिएर बजार अनुगमन हुने जानकारी दिएका छन् ।